Tình ca cho ngày Valentine và ngày kỷ niệm nên ấm, lãng mạn mà không sến: phía quốc tế có "My Funny Valentine", "Valentine" (Jim Brickman và Martina McBride), "Unchained Melody", "L-O-V-E"; phía Việt có "Mùa thu cho em" (Ngô Thụy Miên), "Thì thầm mùa xuân" (Ngọc Châu), "Từ ngày em đến" (Da LAB), "Nàng thơ" (Hoàng Dũng). Bài này gợi ý nhạc cho các ngày lãng mạn mà người Việt hay kỷ niệm — 14/2, Thất tịch, ngày quen nhau, ngày cưới — cùng cách dựng một danh sách nhạc cho bữa tối hai người.
Người Việt kỷ niệm những ngày nào
Valentine 14/2 mới phổ biến ở Việt Nam vài chục năm gần đây, chủ yếu ở thành phố và với người trẻ. Bên cạnh đó còn có những ngày kỷ niệm khác, mỗi ngày hợp một kiểu nhạc:
| Ngày | Nguồn gốc | Không khí | Nhạc hợp |
|---|---|---|---|
| 14/2 (Valentine) | phương Tây, phổ biến ở Việt Nam từ cuối thế kỷ 20 | lãng mạn, hoa, sô-cô-la, bữa tối | tình ca Âu – Mỹ kinh điển, ballad Việt ngọt |
| Thất tịch (7/7 âm lịch) | truyền thuyết Ngưu Lang – Chức Nữ | gặp gỡ sau xa cách, mưa ngâu | bài về chờ đợi, gặp lại, mưa |
| Ngày quen nhau, ngày yêu nhau | riêng của mỗi cặp | nhớ lại khởi đầu | bài từng nghe hồi mới quen |
| Ngày cưới | riêng của mỗi cặp | bền bỉ, biết ơn | tình ca vợ chồng, bài nhạc cưới cũ |
Valentine rơi vào khoảng tháng Hai, thường gần Tết Nguyên đán, nên ở Việt Nam các bài mùa xuân cũng hợp không khí ngày này.
Ngoài ra, ở Việt Nam ngày 8/3 và 20/10 — hai ngày tôn vinh phụ nữ — cũng là dịp nhiều người đàn ông tặng hoa, tặng quà cho vợ, người yêu. Đây không phải ngày lễ tình nhân, nên nhạc hợp hơn là những bài cảm ơn, trân trọng như những bài trong bài viết về tình ca vợ chồng cùng danh mục này, thay vì bài tỏ tình hay bài say đắm.
Bảng gợi ý: tình ca quốc tế cho Valentine
| Bài | Tác giả / thể hiện | Năm | Vì sao hợp |
|---|---|---|---|
| My Funny Valentine | Richard Rodgers và Lorenz Hart viết, trong nhạc kịch Babes in Arms | 1937 | chuẩn mực jazz, yêu người kia với cả những điểm chưa hoàn hảo; có rất nhiều bản thu để chọn |
| Valentine | Jim Brickman, song ca cùng Martina McBride | 1997 | piano, giọng nữ trong; lời hứa yêu thương hợp đúng tên ngày |
| Unchained Melody | Alex North (nhạc), Hy Zaret (lời); bản The Righteous Brothers nổi tiếng nhất | 1955; bản 1965 | nỗi nhớ và khao khát; quen với nhiều thế hệ, lại gắn với phim "Ghost" (1990) |
| L-O-V-E | Bert Kaempfert và Milt Gabler viết, Nat King Cole hát | 1965 | vui, ngắn, đánh vần chữ "love"; hợp mở đầu bữa tối |
| La vie en rose | Édith Piaf (lời), Louiguy (nhạc) | 1946 | nhìn đời màu hồng khi yêu; tiếng Pháp tạo không khí bữa tối |
Bảng gợi ý: tình ca Việt cho ngày kỷ niệm
| Bài | Tác giả / thể hiện | Vì sao hợp |
|---|---|---|
| Mùa thu cho em | Ngô Thụy Miên | một trong ít bài tình ca xưa vui và tặng được: mùa thu như món quà; hợp cặp đôi thích nhạc phòng trà |
| Thì thầm mùa xuân | Ngọc Châu | tình yêu trong không khí xuân; hợp Valentine gần Tết |
| Từ ngày em đến | Da LAB | kể cuộc sống thay đổi từ khi có người kia; vui, nhẹ, hiện đại |
| Nàng thơ | Hoàng Dũng | người yêu như nguồn cảm hứng; ballad dịu, hợp nghe cùng nhau |
| Mùa mưa ngâu nằm cạnh | Vũ | bài indie lấy hình ảnh mưa ngâu; hợp đúng ngày Thất tịch |
Vì sao "Mùa thu cho em" hợp ngày kỷ niệm
Phần lớn tình ca Việt xưa buồn, nên khi muốn một bài "nhạc xưa" cho ngày vui, lựa chọn không nhiều. "Mùa thu cho em" của Ngô Thụy Miên là ngoại lệ đẹp: bài nói về việc dành tặng một mùa thu, một khoảng trời cho người mình yêu. Giai điệu có độ sang của nhạc phòng trà Sài Gòn thập niên 1970, rất hợp một bữa tối có nến. Nếu người yêu thích nhạc xưa, đây gần như là lựa chọn số một.
Thất tịch: ngày Valentine của phương Đông
Ngày mùng 7 tháng 7 âm lịch gắn với truyền thuyết Ngưu Lang – Chức Nữ: hai người yêu nhau bị ngăn cách bởi dòng sông Ngân, mỗi năm chỉ gặp nhau một lần trên cây cầu do bầy quạ (ô thước) bắc. Mưa ngâu tháng Bảy được dân gian xem là nước mắt của họ. Ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thất tịch là ngày lễ tình nhân truyền thống; ở Việt Nam, người trẻ gần đây cũng quan tâm hơn tới ngày này.
Nhạc hợp Thất tịch là nhạc về chờ đợi và gặp lại. Ngoài bài của Vũ, các bài yêu xa có hẹn gặp, các bài mưa trong tình ca đều hợp. Đây là dịp hay cho những cặp đang yêu xa: hẹn nhau cùng nghe một bài vào tối Thất tịch.
Dựng danh sách nhạc cho bữa tối hai người
Một bữa tối kỷ niệm thường kéo dài một tới hai tiếng. Danh sách nhạc nên có nhịp như chính bữa tối:
- Lúc ngồi vào bàn: nhạc vui, nhẹ, có thể có lời tiếng nước ngoài để không cuốn sự chú ý — "L-O-V-E", "La vie en rose".
- Lúc ăn và trò chuyện: nhạc nền âm lượng nhỏ, nhiều bản hòa tấu jazz hoặc piano — các bản không lời của "My Funny Valentine" rất hợp.
- Lúc tráng miệng, tặng quà: một hai bài Việt có lời rõ, nói đúng điều muốn nói — "Mùa thu cho em", "Từ ngày em đến".
- Kết thúc: bài "của hai người" — bài gắn với ngày quen nhau hay ngày cưới. Không ai gợi ý được bài này ngoài chính hai người.
Âm lượng là thứ hay bị quên. Nhạc nền bữa tối nên đủ nhỏ để không phải nói to; khi muốn một bài được nghe trọn, hãy dừng nói chuyện và cùng nghe.
Khi chưa biết người kia thích nhạc gì
Với cặp mới quen, chọn nhạc cho ngày Valentine đầu tiên là một bài toán nhỏ. Vài cách dò mà không cần hỏi thẳng:
- Nghe xem họ hay bật gì: trên xe, trong quán, lúc làm việc. Thể loại họ chọn khi một mình là thể loại họ thật sự thích.
- Hỏi về bài hát đầu tiên họ thuộc: câu chuyện quanh bài đó thường mở ra cả một buổi trò chuyện, và cho biết gu của họ từ đâu mà ra.
- Chọn bài "an toàn" có nhiều phiên bản: "Can't Help Falling in Love", "Unchained Melody", "La vie en rose" có bản jazz, bản acoustic, bản piano — chọn bản hợp không khí là được.
- Để họ chọn một nửa danh sách: nửa của mình, nửa của người kia; danh sách thành một cuộc trò chuyện bằng nhạc.
Hát tặng trong ngày kỷ niệm
- Hát bài của hai người: nếu có một bài gắn với khởi đầu, hát lại bài đó — dù không hay — có giá trị hơn mọi bài mới.
- Chọn bài vừa giọng: ngày kỷ niệm không phải buổi thử giọng; hát mộc, tông thấp, chậm rãi.
- Tránh bài buồn: nhiều tình ca hay nhất là bài chia tay; đọc lời trước khi chọn, đừng chọn một bài chỉ vì giai điệu đẹp.
- Thu âm làm quà: một bản thu tự hát, tự đệm, gửi kèm một lời nhắn là món quà rẻ mà nhớ lâu.
Câu hỏi thường gặp
Bài hát Valentine nổi tiếng nhất là bài nào?
Hai bài mang đúng tên ngày này là "My Funny Valentine" (Rodgers và Hart, 1937), một chuẩn mực jazz, và "Valentine" của Jim Brickman song ca với Martina McBride (1997). Ngoài ra "Unchained Melody", "L-O-V-E" và "La vie en rose" cũng thường được chọn cho ngày 14/2.
Tình ca Việt nào hợp ngày Valentine?
"Mùa thu cho em" (Ngô Thụy Miên) hợp người thích nhạc xưa, "Thì thầm mùa xuân" (Ngọc Châu) hợp Valentine gần Tết, còn "Từ ngày em đến" (Da LAB) và "Nàng thơ" (Hoàng Dũng) hợp người trẻ. Nên tránh các bài chia tay dù giai điệu đẹp.
Thất tịch là ngày gì?
Thất tịch là ngày mùng 7 tháng 7 âm lịch, gắn với truyền thuyết Ngưu Lang – Chức Nữ mỗi năm gặp nhau một lần trên cầu ô thước. Ở nhiều nước Đông Á đây là ngày lễ tình nhân truyền thống; ở Việt Nam, mưa ngâu tháng Bảy gắn với câu chuyện này.
"Unchained Melody" có từ phim "Ghost" không?
Không. Bài do Alex North và Hy Zaret viết năm 1955 cho một bộ phim khác; bản của The Righteous Brothers năm 1965 là bản nổi tiếng nhất. Phim "Ghost" (1990) dùng lại bản này và làm nó quen với thế hệ sau.
Nên bật nhạc gì cho bữa tối kỷ niệm?
Có thể bắt đầu bằng bài vui nhẹ như "L-O-V-E", chuyển sang nhạc nền jazz hoặc piano lúc ăn, rồi tới một hai bài Việt có lời rõ khi tặng quà, và kết bằng bài gắn với ngày quen nhau. Giữ âm lượng đủ nhỏ để không phải nói to.
