Hát karaoke tình ca cho hay phụ thuộc ba thứ nhiều hơn chất giọng: chọn bài vừa giọng và đã thuộc, cầm micro đúng khoảng cách, và chỉnh tiếng vang vừa phải. Thêm một thói quen nữa là thu lại và nghe lại, vì tai mình khi đang hát không nghe giống người ngồi trong phòng. Phần lớn lần "hát dở" ở quán karaoke là do chọn bài sai và vặn echo quá tay.
Chọn bài: một nửa thành công nằm ở đây
Tình ca chiếm phần lớn danh sách bài hát ở các quán karaoke Việt, từ bolero, tình khúc xưa đến ballad V-pop. Nhiều lựa chọn nên càng dễ chọn sai. Bốn câu hỏi trước khi bấm bài:
- Mình có thuộc điệp khúc không? Không cần thuộc hết, nhưng phải thuộc giai điệu điệp khúc. Hát theo chữ chạy mà chưa thuộc nhạc gần như luôn trễ nhịp.
- Câu cao nhất có vừa giọng không? Nếu chưa chắc, đổi tông trước khi hát (cách chọn tông có bài riêng trong danh mục này).
- Bài dài bao lâu? Nhiều tình ca xưa có hai lời rất dài; ballad mới có đoạn cuối lặp điệp khúc ba lần và nâng tông. Bài dài mà sức chưa đủ thì đuối ở phần hay nhất.
- Bài có hợp với không khí phòng không? Một bản tình ca chia tay buồn sâu giữa tiệc sinh nhật làm cả phòng chùng xuống. Chọn bài cho người nghe là một phần của hát hay.
Xây một danh sách "bài tủ"
Người hát karaoke tự tin thường có năm đến mười bài đã tập kỹ: biết tông, biết chỗ thở, biết cách kết. Hãy có ít nhất một bài bolero hoặc trữ tình nhịp chậm, một tình khúc xưa, một ballad mới, và một bài song ca. Mỗi lần đi hát, thử thêm một bài mới, nhưng đừng thử ba bài mới liền.
Cầm micro: khoảng cách quyết định chất giọng
| Đoạn hát | Khoảng cách miệng – micro | Lý do |
|---|---|---|
| Phiên khúc nhẹ, thì thầm | Khoảng 2–5 cm | Giọng nhỏ cần gần để ấm, rõ chữ |
| Câu vừa | Khoảng 5–10 cm | Âm lượng tự nhiên, ít tiếng hơi thở |
| Nốt cao, to ở điệp khúc | Lùi ra 10–20 cm | Tránh tiếng bị vỡ, rè, chói tai cả phòng |
Các con số chỉ là gợi ý; mỗi micro mỗi khác. Nguyên tắc là giọng to thì lùi, giọng nhỏ thì tiến, để âm lượng ra loa đều. Ca sĩ chuyên nghiệp làm việc này liên tục, gần như không nghĩ.
Những lỗi cầm micro hay gặp
- Bụm tay quanh đầu micro: làm tiếng đục, méo, và dễ gây hú. Cầm ở thân micro.
- Chĩa micro về phía loa: nguyên nhân phổ biến nhất của tiếng hú rít. Đứng sau hoặc ngang loa, không đứng trước.
- Để micro dưới cằm: tiếng vào lệch, lúc nghe lúc mất. Giữ micro hướng thẳng vào miệng.
- Thổi vào micro để thử: gõ nhẹ hoặc nói một câu là đủ.
Chỉnh vang và âm lượng
Nút echo (vang) là thứ bị vặn quá tay nhiều nhất trong phòng karaoke. Vang nhiều làm giọng nghe "hay" khi đang hát, nhưng với người nghe, chữ bị nhoè và nốt lệch bị che thành một khối mờ.
- Tình ca chậm: vang vừa phải, đủ để nốt ngân có đuôi. Nếu nghe được tiếng mình lặp lại rõ từng chữ là đã quá nhiều.
- Bolero: có thể vang nhiều hơn ballad một chút, vì lối hát ngân, luyến dài hợp với không gian rộng.
- Âm lượng nhạc nền nên đủ để bạn nghe rõ trống và bè bass, vì đó là chỗ bám nhịp. Nhạc quá nhỏ làm bạn hát chênh; quá to làm bạn phải gào.
Vào bài và giữ nhịp với nhạc nền
Bản karaoke tình ca thường có đoạn dạo dài. Đừng nhìn màn hình chờ chữ đổi màu; hãy nghe đoạn dạo và đếm nhịp. Câu đầu tiên của nhiều bài vào sau phách đầu một chút, nếu chỉ nhìn chữ bạn sẽ vào sớm.
Với ballad có đoạn ngân dài, hãy nghe trống để biết khi nào câu mới bắt đầu. Với bolero, nhịp chậm và đều nên rất dễ bị kéo lê; hát hơi "trước" nhịp một chút còn hơn bị trễ.
Đoạn nhạc dạo giữa bài (sau điệp khúc thứ nhất) là lúc nghỉ thật sự: uống một ngụm nước ấm, thả lỏng vai, đừng nói chuyện.
Thu lại và nghe lại
Tai mình nghe giọng mình qua xương sọ, khác với người ngồi trong phòng. Đó là lý do nhiều người lần đầu nghe bản thu giọng mình thì giật mình. Đặt điện thoại ở góc phòng, cách loa vài mét, bấm thu âm cả bài.
Khi nghe lại, chỉ chú ý từng thứ một:
- Lần một: có câu nào nghe không ra chữ?
- Lần hai: có chỗ nào trễ nhịp hoặc vào sớm?
- Lần ba: nốt cao nhất nghe thế nào, có gồng không?
Máy chấm điểm ở nhiều phòng karaoke chủ yếu so cao độ và nhịp với bản mẫu, không đánh giá được độ rõ chữ hay cảm xúc. Điểm cao không có nghĩa là hát hay, và ngược lại. Nghe bản thu có ích hơn nhìn điểm.
Giữ giọng trong một buổi karaoke
- Hát bài nhẹ trước, bài cao sau. Đừng mở màn bằng bài khó nhất.
- Uống nước lọc hoặc nước ấm giữa các bài. Đồ uống có cồn làm bạn thấy tự tin hơn nhưng thường hát kém chính xác hơn.
- Không hét để át tiếng nói chuyện trong phòng; nhờ chỉnh nhỏ nhạc hoặc đợi phòng yên.
- Thấy cổ rát, giọng khàn thì dừng. Khàn tiếng kéo dài sau nhiều ngày nên đi khám tai mũi họng.
Hát tình ca trước đông người mà không run
Tình ca khó hát trước đám đông hơn nhạc vui, vì không có tiếng trống ồn ào che đi giọng run, và vì lời tình ca nói ra những điều riêng tư. Ở tiệc công ty hay tiệc cưới, nhiều người hát ở nhà rất ổn mà cầm micro lên thì giọng rung, hụt hơi ngay câu đầu. Vài cách thực tế:
- Chọn bài trong danh sách tủ, đừng thử bài mới trước đông người. Khi hồi hộp, cơ thể quay về những gì đã tập nhiều nhất.
- Hạ tông thêm một nửa cung so với khi hát ở nhà. Hồi hộp làm cổ căng, vùng giọng co lại.
- Thở ra dài trước khi vào bài: trong đoạn dạo, thở ra chậm một hơi dài rồi mới hít vào. Thở ra dài giúp người dịu lại nhanh hơn là hít sâu liên tục.
- Nhìn một điểm cố định hoặc một người quen trong phòng ở phiên khúc đầu. Đến điệp khúc, khi giọng đã ổn, mới nhìn quanh.
- Đừng xin lỗi trước khi hát. Câu "em hát không hay đâu" làm chính mình căng hơn và khiến người nghe chờ lỗi.
Nếu giọng vỡ ở một nốt, cứ hát tiếp câu sau như không có gì. Người nghe quên rất nhanh một nốt hỏng, nhưng nhớ lâu một người dừng hát giữa chừng.
Bài tập trước buổi hát
Ở nhà, mở bản karaoke của một bài tủ, hát với tai nghe một bên tai, tai kia để trống nghe giọng thật. Thử ba khoảng cách micro (dùng tay giả làm micro cũng được) ở câu thì thầm và câu cao nhất, cảm nhận âm lượng thay đổi thế nào. Mười phút tập kiểu này giúp bạn bước vào phòng karaoke với một kế hoạch, thay vì chỉ hy vọng giọng hôm nay tốt.
Câu hỏi thường gặp
Hát karaoke tình ca nên chọn bài nào?
Chọn bài bạn đã thuộc giai điệu điệp khúc, có câu cao nhất vừa giọng hoặc đổi tông được, và hợp với không khí buổi hát. Nên có sẵn năm đến mười bài tủ đã tập kỹ.
Cầm micro karaoke cách miệng bao xa?
Khoảng 2–5 cm ở câu nhẹ, 5–10 cm ở câu vừa, và lùi ra xa hơn ở nốt cao, to. Nguyên tắc là giọng to thì lùi, giọng nhỏ thì tiến để âm lượng ra loa đều.
Vì sao micro karaoke bị hú?
Thường do micro chĩa về phía loa hoặc bị bụm tay quanh đầu micro. Đứng sau hoặc ngang loa, cầm ở thân micro và giảm bớt âm lượng micro nếu vẫn hú.
Có nên vặn echo nhiều khi hát tình ca?
Không nên. Vang vừa đủ cho nốt ngân có đuôi là đẹp; vang quá nhiều làm chữ nhoè và người nghe không còn nghe rõ lời, vốn là phần quan trọng nhất của tình ca.
Điểm karaoke cao có phải hát hay không?
Không hẳn. Máy chấm điểm chủ yếu so cao độ và nhịp với bản mẫu, không đánh giá độ rõ chữ hay cảm xúc. Thu âm và nghe lại cho biết nhiều hơn con số trên màn hình.